FANDOM


Wenezuela
República Bolivariana de Venezuela
VEN 3
Informacje Ogólne
Rzeczywistość Wenezuela
osobowość Agresywny
Płeć Mężczyzna
Język Hiszpański
Przyjaciele / Wrogowie
Przyjaciele Brazil-icon Brazilball

Cuba-icon Cubaball

Russia-icon Russiaball

Argentina-icon Argentinaball

Czy może w kosmos? Tak ,THX Russia.
Wrogowie Colombia-icon Colombiaball

Costa Rica-icon Costa Ricaball

USA-icon USAball

Venezuelaball - przyjaciel Braziball'a , Cubaball'a , Argentinaball'a

Historia Edytuj

Wikipedia
Drobna pomoc Wikipedii

Ta strona zawiera treści z Wikipedii będące na licencji Creative Commons.

Zobacz oryginalny artykuł i autorów.
Nazwa Venezuela oznacza "mała " i została nadana temu obszarowi przez , który zauważył domy na palach u ujścia dzisiejszego . Tereny dzisiejszej Wenezueli w okresie prekolumbijskim zamieszkane były przez różne grupy Indian. W roku 1498 dotarł do ujścia . Później, w latach 1499-1500, kraj był dalej eksplorowany przez hiszpańskiego , który był uczestnikiem wyprawy . Vespucci dotarł do jeziora Maracaibo. Ponieważ leżą wzdłuż północnego wybrzeża to penetracja była wyjątkowo trudna. W okolice zwabiała poszukiwaczy złota legenda o . Tereny Wenezueli z El Dorado włącznie, oddał jako spłatę długów augsburskim bankierom rodziny w 1529 roku. Od XVI wieku tereny Wenezueli kolonizowane przez Hiszpanów w roku 1556 włączone zostały do hiszpańskiego , a w roku 1717 (Nueva Granada). Rolę siły roboczej do końca XVI wieku pełnili Indianie (system tzw. ), a z początkiem XVII wieku czarnoskórzy niewolnicy sprowadzani z .

Na początku XIX wieku rozpoczęło się tworzenie ruchów niepodległościowych. Po kilku nieudanych powstaniach wywalczył niepodległość (w roku 1821). Początkowo był to teren złożony z Wenezueli, i (tzw. ), potem w roku 1830 doszło do wyodrębnienia Wenezueli w samodzielną republikę. Pierwszym prezydentem został i był nim do roku 1846. Później wywarł wielki wpływ na politykę Wenezueli będąc kimś w rodzaju dyktatora (caudillo). W latach 1859-1863 roku trwała wojna domowa między federalistami ( popieranymi przez burżuazję) a unitarystami ( wspartymi przez oligarchów, latyfundystów i duchownych). W 1870 roku rozpoczął się okres liberalizacji i rozwoju gospodarczego co umożliwiło napływ obcego kapitału (głównie ). Po odkryciu złota w 1879 roku na terenach przygranicznych między Wenezuelą a doprowadziło w 1895 roku do konfliktu między Wenezuelą a brytyjskimi władzami kolonialnymi. W 1899 roku na korzyść Wielkiej Brytanii przeprowadzono arbitraż międzynarodowy. W wyniku arbitrażu większość spornych obszarów trafiła w ręce Imperium Brytyjskiego. Strona wenezuelska nie uznała tego rozwiązania sporu. W XIX i XX wieku częste okresy rządów dyktatorskich i uciekanie się do przemocy w walce politycznej. Odkrycie złóż na początku XX wieku wyprowadziło kraj do czołówki gospodarczej kontynentu. Ponadto kraj stał się trzecim na świecie eksporterem kawy. Głównym inwestorem była firma Esso (Exxon). W 1899 roku doszło do rewolucji liberalnej (Revolución Liberal Restauradora). W 1902 roku doszło do konfliktu z Wielką Brytanią, i . Europejskie mocarstwa zablokowały porty Wenezueli za pomocą floty wojennej w celu wyegzekwowania długów Wenezueli. W 1904 roku trybunał w Hadze uznał interwencję za słuszną jednak Wenezuela nie spłaciła długów.

W 1908 roku z pomocą dyktatorską władzę w kraju objął generał . Stworzył on jeden z najbardziej represyjnych systemów dyktatorskich w Ameryce Południowej. W latach 20. drastycznie przyśpieszył się pod względem rozwoju, przemysł naftowy. W 1927 roku Wenezuela stała się największym producentem ropy w regionie Ameryki Łacińskiej a w latach 30. ropa stałą się dominującą częścią gospodarki państwa. W 1935 roku zmarł Gómez. Po śmierci Gómeza prezydentem został wchodzący w skład jego junty, . López Contreras umożliwił stopniową demokratyzację kraju i zakończenie ery rządów caudillo. Nowy prezydent by uniknąć wybuchu wojny domowej starał się utrzymywać równowagę między skrajnymi siłami politycznymi (gomezistami a nielegalną ). W 1941 roku prezydentem został , przyjaciel i współpracownik Lópeza Contrerasa. Demokratyzacja spowodowała utworzenie partii politycznych w tym Akcji Demokratycznej z na czele. W okresie rządów Mediny Angarity doszło do legalizacji Akcji Demokratycznej oraz Komunistycznej Partii Wenezueli stanowiących opozycję. Angarita wprowadził wybory bezpośrednie do kongresu i nadał kobietom prawo głosu, zwolnił więźniów politycznych i pozwolił na powrót uchodźców. W 1945 jako pierwszy w historii rząd wenezuelski podjął próbę przejęcia przez państwo kontroli nad zasobami naturalnymi Wenezueli oraz próbował przeprowadzić reformę rolną. Reformy Mediny Angarity zostały uznane za niewystarczające przez lewicową Akcję Demokratyczną, która żądała dalszych, bardziej radykalnych zmian społecznych. Również część młodszych oficerów miała rządowi za złe to, że nie usunął ze stanowisk oficerów powiązanych z dyktaturą Juana Vicente Gomeza. W trakcie Wenezuela poparła aliantów - w 1941 roku zerwała stosunki z krajami tworzącymi sojusz Osi a w 1945 roku włączyła się w wojnę.

W 1945 roku grupa młodych oficerów z Patriotycznego Związku Wojskowego dokonała zamachu stanu i utworzyła Rewolucyjną Juntę Wojskową. Tymczasowym prezydentem został Betancourt a rządy objęła Akcja Demokratyczna. Betancourt znany był jako wcześniejszy przywódca lewicowych ruchów studenckich pozostających w opozycji do rządów wojskowych. Akcja Demokratyczna reprezentująca burżuazję narodową, rozpoczęła w kraju proces demokratyzacji. Liberalna prezydentura Betancourta została zakończona przez prawicowy przewrót wojskowych w 1948 roku. W wyniku przewrotu władzę w kraju objął będący jednym z przywódców puczu z 1945 roku. W wyniku walk wewnątrz junty Delgado Chalbaud został skrytobójczo zamordowany a władze po nim objął na krótko usiłujący przywrócić rządy cywilne. Próby te nie udały się a dyktatorską władzę objął . Okres jego rządów związany był ze wzrostem gospodarczym jednakże wiązał się również z coraz większym uzależnieniem państwa od Stanów Zjednoczonych oraz . Rządy dyktatora przerwało zbrojne powstanie z 1958 roku. W wyniku powstania dyktator uciekł do Stanów Zjednoczonych. Głową państwa został przedstawiciel armii , zyskał on znaczną popularność w społeczeństwie. 14 grudnia 1958, na dwa tygodnie przed planowanymi wyborami prezydenckimi, odszedł ze sprawowanej funkcji przewodniczącego junty. Jego kandydaturę wspierały Republikańska Unia Demokratyczna oraz Komunistyczna Partia Wenezueli. Wybory przegrał jednak z Rómulo Betancourtem, uzyskując 902 tys. głosów przeciwko 1 284 092 oddanym na jego rywala.

W październiku 1958 roku doszło do porozumienia trzech największych partii Wenezueli - Akcji Demokratycznej (AD), Republikańskiej Unii Demokratycznej (URD) oraz Partii Społeczno-Chrześcijańskiej (COPEI). Działacze tych partii spotkali się w rezydencji gdzie ustalili oni wspólną strategię i zdecydowali o niedopuszczeniu w kraju do rewolucji ani zamachu stanu. Partie te doprowadziły do zmiany konstytucji wenezuelskiej w 1961, wprowadzając do niej zapisy rozszerzające kompetencje prezydenta. Przywódcy AD, URD i COPEI ustalili iż w ciągu pięciu kolejnych lat, tj. podczas kadencji prezydenta, który miał być wybrany w grudniu, kierowane przez nich organizacje będą działały według zasad: respektowania wyników wszystkich wyborów, szacunku dla konstytucji, niezależnie od wyników wyborów, zwycięska partia będzie tworzyła rząd jedności narodowej z udziałem przedstawicieli pozostałych sygnatariuszy porozumienia, każdy rząd jedności narodowej będzie realizował program oparty na wspólnie ustalonych założeniach. Początkowo założenia te miały pozostawać w mocy jedynie pięć lat, w rzeczywistości przetrwały do zwycięstwa Rafaela Caldery w wyborach prezydenckich w 1993, lub według innych do 1999, gdy prezydentem wybrany został .

24 czerwca 1960 Betancourt pełniący urząd prezydencki przetrwał próbę zamachu na swoje życie, zorganizowaną przez dominikańskiego dyktatora , który ściągnął na siebie z tego powodu gwałtowne pogorszenie stosunków z innymi państwami. W latach 60. podobnie jak w innych państwach Ameryki Łacińskiej doszło do wybuchu walk partyzanckich. Przeciwnikiem rządu okazały się nieliczne oddziały Rewolucyjnego Ruchu Lewicy i Sił Zbrojnych Wyzwolenia Narodowego. W 1962 roku Rewolucyjny Ruch Lewicy (utworzony w dużej mierze przez byłych członków Akcji Demokratycznej) zorganizował nieudane powstanie znane jako El Carupanazo, miesiąc później w , batalion wojska powstał przeciwko rządowi, wydarzenie to przeszło do historii jako Porteñazo w wyniku tejże rebelii zginęło około 400 osób. Po incydencie w Machurucuto z maja 1967 roku, gdzie wenezuelska Gwardia Narodowa i wojsko starły się z 12-osobowym oddziałem Kubańczyków i przeszkolonymi przez nich rebeliantami doszło do pogorszenia stosunków z rewolucyjnym rządem . W połowie lat 70. trwały natomiast walki rządu z rebeliantami i partyzantami z Partii Czerwonej Flagi. W drugiej połowie XX wieku doszło do odnowienia konfliktu granicznego między Wenezuelą a Gujaną Brytyjską. W połowie lat 70. doszło do gospodarczego boomu związanego ze wzrostem dochodów z ropy naftowej. Państwo jednocześnie przejmowało kontrolę nad przemysłem ropy naftowej a także górnictwem żelaza. W 1975 roku dokonano złóż. Dochód z ropy naftowej pozwolił finansować inne dziedziny gospodarki. Kolejne rządy zaniedbały jednak rolnictwo przez co Wenezuela stała się importerem żywności. Po kryzysie rynku naftowego końca lat 70., kraj zaczął przeżywać kryzys szczególnie widoczny po 1982 roku.

W 1989 roku wybory prezydenckie wygrał z centrystycznej wówczas Akcji Demokratycznej. W odpowiedzi na kryzys gospodarczy spowodowany obniżkami cen ropy, rząd Akcji Demokratycznej wprowadził inspirowany przez program reform . Reformy te były niepopularne wśród biedniejszych mieszkańców państwa. Rząd ograniczył wydatki socjalne, przeprowadził rozległą prywatyzację państwowych przedsiębiorstw, zrezygnował z kontroli cen na wiele towarów. Pogorszenie się sytuacji gospodarczej doprowadziło do zamieszek . Caracazo były największymi zamieszkami w historii kraju w których zginęło od 372 do dwóch tysięcy osób (liczba ofiar zwiększyła się po odkryciu masowych grobów ofiar represji ze strony rządu). W tłumieniu protestów uczestniczyło wojsko i policja polityczna DISIP. W 1992 roku doszło do nieudanego zamachu stanu w którym uczestniczył . Do zamachu doszło w nocy czwartego lutego, wojsko otoczyło kluczowe obiekty rządowe, w tym pałac prezydencki, Ministerstwo Obrony, Muzeum Wojska i lotnisko wojskowe La Carlota. Pucz nie udał się a rebelianci mieli poparcie mniej niż 10% jednostek wojskowych. Uczestnicy zamachu zostali aresztowani i natychmiast zyskali poparcie wielu Wenezuelczyków, zwłaszcza tych biedniejszych, którzy zaczęli postrzegać puczystów jako tych którzy zdołają zlikwidować korupcję w rządzie i kleptokrację.

Chávez zwyciężył w wyborach prezydenckich z 1998 roku. Uczestnik puczu z 1992 roku utworzył Ruch Na Rzecz V Republiki. Rządząc w oparciu o szeroką koalicję partii lewicowych wprowadził popularne reformy społeczne, osiągnięte w dużej mierze dzięki obłożeniu warstw zamożniejszych wysokimi podatkami i nacjonalizacji wielu gałęzi gospodarki. Do nowego rządu przystąpili przedstawiciele różnych ugrupowań lewicy ale także politycy ze środowisk , i centroprawicy. Rząd początkowo przyjął stanowisko bliskie europejskiej i latynoamerykańskiej umiarkowanej . W 1999 roku rząd zwołał referendum w którym obywatele mieli wypowiedzieć się na temat planu utworzenia zgromadzenia konstytucyjnego. W skład zgromadzenie weszli przedstawiciele całego społeczeństwa Wenezueli, w tym miejscowe grupy plemienne. Referendum odbyło się w dniu 25 kwietnia 1999 roku i było wielkim sukcesem prezydenta, gdyż aż 80% obywateli opowiedziało się za projektem rządu. Wybory do zgromadzenia konstytucyjnego zaplanowano na lipiec. Spośród 1171 Zwolennicy prezydenta zdobyli w nich 125 mandatów (95% ogółu), w tym wszystkie należące do grup plemiennych, podczas gdy opozycja zdobyła tylko 6 miejsc. Referendum w sprawie uchwalenia nowej konstytucji odbyło się w grudniu 1999 roku. 72% głosujących opowiedziało się za przyjęciem nowej ustawy zasadniczej. Zwiększała ona ochronę ludności tubylczej i kobiet, ustanawiała powszechne prawo do edukacji, mieszkań, opieki zdrowotnej i żywności. Wzrosły wymogi przejrzystości rządu oraz zwiększono ochronę środowiska. Konstytucja wydłużała kadencję prezydenta z pięciu do sześciu lat, lecz pozwoliła społeczeństwu odwoływać prezydenta w referendum w trakcie kadencji. Dwuizbowy parlament – Izbę Deputowanych i Senat – połączono w Zgromadzenie Narodowe.

W lecie 2000 roku, zgodnie z zasadami nowej konstytucji, odbyły się przedterminowe wybory do nowego, jednoizbowego Zgromadzenia Narodowego połączone z wyborami prezydenckimi i lokalnymi. Chávez ponownie został wybrany na prezydenta z wynikiem 59,76% głosów. Głównym konkurentem okazał się Francisco Arias Cardenas, jeden ze spiskowców z 1992 roku. Po wyborach rozpoczęto program parcelacji gruntów i wprowadzono szereg reform mających na celu poprawę opieki społecznej. Rząd wdrożył bezpłatny, finansowany przez rząd system opieki zdrowotnej oraz bezpłatną edukację na poziomie uniwersyteckim. W grudniu 2001 roku inflacja spadła do poziomu 12,3%, był to wskaźnik najniższy od 1986 roku, podczas gdy wzrost gospodarczy był na stałym poziomie czterech procent. Szacunek społeczeństwa Chavez zdobył sobie krytyką kapitalizmu, neoliberalizmu oraz Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników, niemniej jednak opozycja oskarżała prezydenta o zapędy dyktatorskie i próbę wprowadzenia ustroju politycznego w stylu .

W kwietniu 2002 roku kręgom wojska przeciwnym rządowi udało się, w wyniku , na dwa dni odsunąć Cháveza od władzy – niekonstytucyjnym prezydentem został wówczas . Po protestach ludności Chavez powrócił na urząd szefa państwa. Według zamach został zatwierdzony przez rząd USA. W zimie 2003 roku USA i inne kraje zaapelowały o rozpisanie przedterminowych wyborów parlamentarnych dla uspokojenia sytuacji w kraju. W sierpniu 2003 roku stało się możliwe rozpisanie referendum na temat wcześniejszego zakończenia kadencji prezydenta. 15 sierpnia 2004 odbyło się referendum, zakończone wygraną zwolenników prezydenta – 59% poparcia przy 70% frekwencji. Opozycja zarzuciła władzom fałszerstwa wyborcze. – niezależny obserwator głosowania – zapewniał z kolei o zdecydowanej uczciwości przeprowadzonych wyborów. Uczciwość referendum potwierdziły również OPA i . W dniu 12 marca 2006 roku Wenezuela zmieniła flagę państwową i hymn narodowy. Na fladze pojawiły się symbole związane z kulturą Indian – łuk, strzała oraz maczeta. Poza tym dodano ósmą gwiazdę, symbolizującą prowincję Guayana. Zmienił się również trochę wizerunek konia – na poprzedniej fladze biegnie w prawo ze zwróconym łbem w lewo, po zmianach biegnie w lewo trzymając głowę normalnie.

Próby zbrojnego obalenia rządu doprowadziły do radykalizacji stanowiska rządu - w 2005 roku, Chávez zaczął głosić postulat , koncepcja różniła się od wcześniejszych form boliwarianizmu, które były socjaldemokratyczne i łączyły elementy kapitalizmu i socjalizmu. Socjalizm XXI wieku nie zlikwidował kapitalizmu natomiast zaowocował odejściem Wenezueli od ustroju neoliberalnego. Rząd kontrolował ten sam procent gospodarki co przed wyborem Cháveza w 1998 roku a sektor prywatny zajmował dwie trzecie gospodarki. Po śmierci Chaveza w 2013 roku prezydentem został . W tym samym roku w kraju rozpoczęły się niedobory niektórych towarów konsumpcyjnych, które rozpoczęły .

Postępujący kryzys gospodarczy spowodowany spadkiem cen ropy naftowej i pogorszenie warunków życia spowodowały szybki spadek poparcia dla władz. W zaplanowanych na jesień 2015 roku wyborach poparcie dla obozu rządzącego systematycznie spadało, w ostatnich dniach przed wyborami sięgając poniżej 30%. W odpowiedzi na spadek poparcia rząd opowiedział kampanią propagandową skierowaną przeciwko opozycji. Na krótko przed wyborami doszło do wybuchu fali przemocy politycznej i ataków organizowanych przez uzbrojone bojówki. Władze częściowo lekceważyły te incydenty wygłaszając stanowcze i niecenzuralne protesty przeciwko wypowiedziom przedstawicieli państw trzecich, wzywających do wyjaśnienia przyczyn zajść i ukarania winnych. Zgodnie z przewidywaniami sondażowymi okazały się klęską rządu który utracił władzę na rzecz Koalicji Jedności Demokratycznej. W odpowiedzi na utratę kontroli nad parlamentem prezydent Maduro zapowiedział powstanie pozakonstytucyjnego równoległego „parlamentu ludowego” złożonego z ludzi lojalnych wobec prezydenta, któremu zapowiedział przekazanie władzy ustawodawczej oraz przyznanie finansowania z budżetu.

Galeria Edytuj


3-icon Ameryki OAS-icon
Ameryki Antigua-icon Antigua and BarbudaballArgentina-icon ArgentinaballBahamas-icon BahamasballBarbados-icon BarbadosballBelize-icon BelizeballBolivia-icon BoliviaballBrazil-icon BrazilballCanada-icon CanadaballChileworm ChilewarmColombia-icon ColombiaballCosta Rica-icon Costa RicaballCuba-icon CubaballDominica-icon DominicaballDominican-icon Dominican RepublicballEcuador-icon EcuadorballEl Salvador-icon El SalvadorballFrench Guyana-icon French GuianaballGreenland-icon GreenlandballGrenada-icon GrenadaballGuatemala-icon GuatemalaballGuyana-icon GuyanaballHaiti-icon HaitiballHonduras-icon HondurasballJamaica-icon JamaicaballFalklands-icon FalklandsballNicaragua-icon NicaraguaballPanama-icon PanamaballParaguay-icon ParaguayballPeru-icon PeruballPuertoRico-icon Puerto RicoballLucia-icon Saint LuciaballVincent-icon Saint Vincent and the GrenadinesballKitts-icon St. Kitts and NevisballSuriname-icon SurinameballTrinidad-icon Trinidad and TobagoballMexico-icon MexicoballMurica-icon USAballUruguay-icon UruguayballVenezuela-icon Venezuelaball

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.