FANDOM


Archangielsk to miasto w Rosji i stolica obwodu archangielskiego. 

Miasto położone u ujścia rzeki Dwiny, 40-45 km od miejsca, gdzie wpada do Morza Białego.

W 1899 w Archangielsku urodził się Władysław Pobóg-Malinowski – polski historyk, porucznik artylerii Wojska Polskiego II RP.

Historia miasta Edytuj

  • Pierwsze ruskie osady na przylądku Nur-Nawołok, na kolanie błotnistego prawego brzegu Dwiny, zostały założone przez nowogrodzian jeszcze w XII wieku.
  • W latach 1389-1392 i 1407-1412 obszar jako część Republiki Nowogrodzkej był lennem Korony Królestwa Polskiego.
  • W połowie XVI w. angielski żeglarz Richard Chancellor odkrył drogę przez Morze Białe do Archangielska. Od tego czasu datuje się handel z Anglikami i Holendrami w ujściu Dwiny. Wkrótce potem wokół monastyru stały już liczne cudzoziemskie faktorie, a także składy, spichlerze i i domostwa kupców z Chołmogorów, Wołogdy i Moskwy, przyjeżdżających tutaj na sezon nawigacji. Osiedle, które powstało, otrzymało nazwę Nowych Chołmogorów i na półtora wieku stało się jedynym morskim portem Rosji. W związku z zagrożeniem napadu szwedzkiego, Iwan IV Groźny zadecydował o nadzwyczajnych środkach obrony Pomorza.
  • W 1584 r., który przyjmuje się za rok utworzenia miasta, wojewodowie w pośpiechu przez rok... postawili miasto wokoło Archangielskiego monastyru („Dwinskoj letopisiec”, zapis pod 1584 r.): Ostróg z podwójnymi okrąglakowymi ścianami, wieżami, i bramami na północ, zachód i południe, okrążony rowem z palisadą wewnątrz i zaporami przed nim. Naprzeciw twierdzy na brzegu Dwiny wybudowano przystań dla statków, umocniwszy brzeg drewnianymi balami. Oprócz rezydencji wojewody i Michajło-Archangielskiego monastyru, w twierdzy znajdowali się chołmogorscy i moskiewscy strzelcy. Pod jej ściany były przywiezione na przystań handlowe faktorie Anglików i Holendrów. W 1587 r. zostało tutaj przymusowo przesiedlone 130 rodzin „z dwińskich podgrodzi i włości”, tworząc nowochołmogorskie podgrodzie. 26 marca 1596 r. nowe miasto na Dwinie po raz pierwszy zostało nazwane miastem Archangielskim („Archangielskij gorod”; z powodu nazwy znajdującego się w nim monastyru), a od 1 sierpnia 1613 r. ta nazwa została potwierdzona w związku z oficjalnym ustanowieniem administracyjnej odrębności – niezależności miasta Archangielsk od Chołmogorów.
  • Od końca lat 80. XVI wieku Archangielsk stał się centrum rosyjskiego handlu zewnętrznego, przynoszącym do 60% dochodu skarbu państwa. Wzrost handlu towarzyszył rozwojowi miasta. Ciasna wiejska zabudowa była przyczyną licznych pożarów. W jednym z nich, w 1637 roku, spłonął monastyr, który ongiś dał nazwę miastu. Ale miasto odbudowywało się szybko. W 1684 roku wybudowano obszerny kamienny Dwór Gościnny, którego znaczna część zachowała się do dziś. Budynek Dworu Gościnnego, oprócz handlowego, miało także ważne znaczenie obronne w perspektywie znów szykującej się wojny ze Szwecją. Płaskie wierzchołki narożnych i centralnej wieży mogą być wykorzystywane jako miejsca dla armat. Dzięki wygodnej pozycji można było utrzymać pod obstrzałem główny kierunek szturmu wroga – rzekę. Aktywna działalność międzynarodowego portu handlowego w drugiej poł. XVII w. przekształciła tradycyjną strukturę tego staroruskiego miasta, jakim Archangielsk był w ciągu pierwszego stuleci swojego istnienia. Jego centrum stał się port. Poprzedni gród – drewniany ostróg – okazał się jakby odsuniętym na stronę i utracił część swoich funkcji administracyjnych – prikaznaja izba została przeniesione do „kamiennego miasta”. Pierwotna podstawa miasta – odbudowany Michajło-Archangielski monastyr – jeszcze wcześniej został przemieszczony na jego południowe peryferia. Cudzoziemska słoboda ograniczyła rosyjską osadę. W mieście pojawiły się budynki kościołów luterańskiego i reformatorskiego. Pod koniec XVII w. i w kolejnym stuleciu miasto rosło dalej wzdłuż Dwiny. Tak wykształcił się Archangielsk epoki Piotra I.
  • Zainteresowanie Piotra Wielkiego jedynym wówczas rosyjskim portem morskim wynikało również z zamysłu stworzenia floty. Piotr I przybył po raz pierwszy do Archangielska 30 lipca 1693 roku. Dla cara i jego świty na wyspie Mojżeszowej na Dwinie została postawiona niewielka „świetlica z sieniami”. Ponad dwa miesiące car przebywał w Archangielsku, zaznajamiając się ze sprawami statków i operacjami handlowymi i wydał polecenie wybudowania na wyspie Sołombałapierwszej w Rosji państwowej stoczni budującej okręty.
  • Od połowy XVIII wieku stocznia, posiadająca wówczas pochylnie, warsztaty, składy i inne zakłady wspomagające, zaczęła nazywać się Archangielską admiralicją. Po końcu III wojny północnej stocznia została zamknięta, ale w 1733 roku budowa statków została wznowiona. Przez półtora wieku zostało tutaj zbudowane około 700 dużych i małych statków.
  • 18 września 1693 Piotr I osobiście rozpoczął budowę morskiego okrętu handlowego Św. Paweł, a podczas swojego kolejnego pobytu w mieście, 20 maja 1694 roku, odrąbał podpory już zbudowanego statku i spuścił go na wodę. Wówczas to Piotr odbył podróż morską do Klasztoru Sołowieckiego. Piotr I po raz trzeci przyjechał do Archangielska 30 maja 1702 roku, wziąwszy ze sobą syna Aleksego, wielką świtę i pięć batalionów gwardii.
  • Zamieszkał w specjalnie zbudowanym dla niego domku na wyspie Markowej naprzeciw budowanej Twierdzy Nowodwińskiej, ażeby osobiście kierować jej budową. 6 sierpnia car na czele eskadry udał się na Wyspy Sołowieckie, a potem ku przystani we wsi Niuchcza. Stąd gwardziści razem z Piotrem rozpoczęli legendarny marsz do jeziora Onega. Wybudowana w lesie i wyłożona na błotach droga, po której przewleczone zostały dwie zbudowane w Archangielsku fregaty, otrzymała nazwę „Gosudariewa”. Marsz zakończył się wzięciem Noterburga (Orieszka). Domek Piotra w 1877 roku został przewieziony z wyspy Markowej do Archangielska, a w 1934 roku – do wsi Kołomienskoje, gdzie znajduje się do dziś.
  • W 1708 roku pośród 8 guberni Cesarstwa Rosyjskiego utworzona została gubernia archangielska, ze stolicą w Archangielsku. Pierwszym gubernatorem został wojewoda dwiński Piotr Golicyn. Od 1713 r. car Piotr I swoimi ukazami zaczął ograniczać handel przez Archangielsk, faktycznie poświęcając jego interesy na korzyść nowego portu bałtyckiego – Sankt Petersburga. Do Archangielska pozwolił przywozić tylko taką ilość towarów, jaka była niezbędna „dla wyżywienia ludności”. W 1718 roku Piotr wydał ukaz, zabraniający eksportu chleba i importu dużej części zagranicznych towarów przez Archangielsk. Liczba statków, przypływających do miasta, gwałtownie spadła. O ile w 1715 roku do portu przypłynęło 230 statków, to w 1724 już tylko 19.
  • W 1762 roku Katarzyna II zdjęła ograniczenia na handel zewnętrzny przez Archangielsk, pozostawiwszy wysokie cło, ale miasto nie odzyskało już statusu głównego portu Rosji, chociaż w okresie wojen napoleońskich i w związku z tak zwaną blokadą kontynentalną Wielkiej Brytanii w latach 1807–1813 Archangielsk osiągnął nowy poziom ekonomiczny, ponieważ był naonczas jedynym w Rosji portem, do którego mogły trafiać towary kolonialne. Miasta w dalszym ciągu pozostawało dużym ośrodkiem budowy okrętów. W jego stoczniach pod kontrolę Michaiła Łazariewa, jego przyszłego kapitana, w 1826 roku był zbudowany 74-działowy okręt „Azow” – pierwszy, który w rosyjskiej flocie otrzymał flagę św. Jerzego i proporzec za bohaterskie uczestnictwo w bitwie pod Navarino.
  • W końcu XIX – początku XX wieku Archangielsk przeobraził się w największy w kraju ośrodek przemysłu i eksportu drzewnego. Służył także jako ważna baza dla opanowania Arktyki i uruchomienia żeglugi po północnym szlaku morskim. Z cumowisk portu wyprawiło się ponad 200 polarnych ekspedycji naukowych, m.in. Wasilija Cziczagowa, F.P. Litke, Władimira Rusanowa, P.K. Pastuchowa, Gieorgija Jakowlewicza. W 1915 przy zarządzie portu handlowego w Archangielsku otwarto Biuro Lodołamaczy, któremu podlegało 13 lodołamaczy i łamiących lód okrętów, dających początek flotylli lodołamaczy. Owe statki zimową porą ubezpieczały przepływanie okrętów z Morza Białego do Archangielska. Rozwijające się miasto posiadało nawet własną komunikację tramwajową, uruchomioną w roku 1916.
  • W czasie interwencji w latach 1918–1919 Archangielsk był okupowany przez wojska brytyjskie, amerykańskie i francuskie. W 1920 został zdobyty przez oddziały Armii Czerwonej. Od założenia w 1916 na brzegu niezamarzającego Zalewu Kolskiego portu Murmańsk, dokąd z czasem były przeniesione zakłady przemysłu rybnego i remontu statków, Archangielsk powoli tracił swoje znaczenie jako port. W czasie II wojny światowej do miasta przybywały północne konwoje i przywoziły ładunki w ramach Lend-Lease Act.
Russia-icon Federacja Rosyjska - kraina niedźwiedzi, przekleństw i Vódki, alias Wszystko Russia-icon (ushanka)
Republiki Adygea-icon AdygeaballAltai-icon AltaiballBashkortostan-icon BashkortostanballBuryatia-icon BuryatiaballChechnya-icon ChechnyaballChuvashia-icon ChuvashiaballCrimea-icon CrimeaballDagestan-icon DagestanballIngushetia-icon IngushetiaballKabardino-Balkaria-icon Kabardino-BalkariaballKalmykia-icon KalmykiaballKarachay-Cherkessia-icon Karachay-CherkessiaballKarelia-icon KareliaballKhakassia-icon KhakassiaballKomi-icon KomiballMari El-icon Mari ElballMordovia-icon MordoviaballNorth Ossetia–Alania-icon North Ossetia–AlaniaballTatarstan-icon TatarstanballTuva-icon TuvaballUdmurtia-icon UdmurtiaballYakutia-icon Yakutiaball
Krainy Altai Krai-icon AltaiballKamchatka Krai-icon KamchatkaballKhabarovsk Krai-icon KhabarovskballKrasnodar Krai-icon KrasnodarballKrasnoyarsk Krai-icon KrasnoyarskballPerm Krai-icon PermballPrimorsky Krai-icon PrimorskyballStavropol Krai-icon StavropolballZabaykalsky Krai-icon Zabaykalskyball
Obwody Amur Oblast-icon AmurballArkhangelsk Oblast-icon Arkhangelskball (Franz Josef Land-icon Franz Josef Landball) • Astrakhan Oblast-icon AstrakhanballBelgorod Oblast-icon BelgorodballBryansk Oblast-icon BryanskballChelyabinsk Oblast-icon ChelyabinskballIrkutsk Oblast-icon IrkutskballIvanovo Oblast-icon IvanovoballKaliningrad Oblast-icon KaliningradballKaluga Oblast-icon KalugaballKemerovo Oblast-icon KemerovoballKirov Oblast-icon KirovballKostroma Oblast-icon KostromaballKurgan Oblast-icon KurganballKursk Oblast-icon KurskballLeningrad Oblast-icon LeningradballLipetsk Oblast-icon LipetskballMagadan Oblast-icon MagadanballMoscow Oblast-icon MoscowballMurmansk Oblast-icon MurmanskballNizhny Novgorod Oblast-icon Nizhny NovgorodballNovgorod Oblast-icon NovgorodballNovosibirsk Oblast-icon NovosibirskballOmsk Oblast-icon Omskball (Winged Doom-icon Omskbird) • Orenburg Oblast-icon OrenburgballOryol Oblast-icon OryolballPenza-icon PenzaballPskov Oblast-icon PskovballRostov Oblast-icon RostovballRyazan Oblast-icon RyazanballSakhalin-icon SakhalinballSamara Oblast-icon SamaraballSaratov Oblast-icon SaratovballSmolensk Oblast-icon SmolenskballSverlovsk Oblast-icon SverdlovskballTambov Oblast-icon TambovballTomsk Oblast-icon TomskballTula Oblast-icon TulaballTver Oblast-icon TverballTyumen-icon TyumenballUlyanovsk Oblast-icon UlyanovskballVladimir Oblast-icon VladimirballVolgograd Oblast-icon VolgogradballVologda Oblast-icon VologdaballVoronezh Oblast-icon VoronezhballYaroslavl Oblast-icon YaroslavlballZabaykalsky Krai-icon Chitaball (Dead)
Miasta Federalne Moscow-icon MoscowballSaint Petersburg-icon Saint PetersburgballSevastopol-icon Sevastopolball
Regiony Autonomiczne Chukotka-icon ChukotkaballJewish Autonomous Oblast-icon Jewish Autonomous OblastcubeKhanty-Mansi-icon Khanty–MansiballNenets-icon NenetsballYamalo-Nenets-icon Yamalo-NenetsballRussian Antarctica-icon Russian Antarcticaball
Historyczne Regiony Autonomiczne Agin-Buryat-icon Agin-BuryatballEvenk-icon EvenkballKomi-Permyak-icon Komi-PermyakballKoryak-icon KoryakballTaymyr-icon TaymyrballUst-Orda-icon Ust-Ordaball
Regiony Geograficzne Siberia-icon SiberiaballUral-icon Uralball
Do Rosji Quebec-icon KvebekballTexas-icon TekhasballAlaska-icon AlyaskaballUganda-icon UgandaballJapan-icon YaponiyaballIstanbul-icon Tsargradball
Historia Slavs-icon SlavsballKievan Rus-icon Kievan RusballNovgorod Republic-icon Novgorod RepublicballVladimir-Suzdal-icon Vladimir-SuzdalballGolden Horde-icon Golden HordeballMoscow-icon Grand Duchy of MuscovyballTsardom of Russia-icon Tsardom of RussiaballRussianEmpire-icon Russian EmpireballRussian Republic-icon Russian RepublicballSoviet-icon Soviet Unionball (Russian SFSR-icon Russian SFSRball) • Lokot-icon Nazi Russiaball
ROSJA STRONK ZNISZCZYĆ MAŁĄ ŚMIERDZĄCĄ EUROPE!

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.